Firma Analizi Nedir, Nasıl Yapılır?

Firma Analizi Nedir?

Firma analizi, firmanın geçmiş zamandaki performanslarının ve mevcut dönemdeki verilerinin incelenmesi ve yorumlanmasıdır. Bilanço ve gelir tablosu sıklıkla kullanılır. Aynı zamanda firma ile ilgili finansal tablo, bilgi, haber ve raporlar da firma analizinin parçalarındandır. Piyasa ve sektörler de bir çok firma vardır. Temel analiz içerisinde firma analizi yapılarak firmanın gelecek konumu hakkında tahminlerde bulunulur, firmalar elenir ve seçilen firmanın hisse senetlerine yatırım kararı alınır.

Firma Analizi Nasıl Yapılır?

Firma analizi yaparken sıklıkla iki aşamalı yöntem kullanılır. İlk olarak firma bilgileri, şirketin sektör ve pazardaki durumları araştırılır. İkinci aşama olarak ise finansal tablo analizi yapılarak firma analizi tamamlanır.

Firma bilgileri için

  • İlk ortaklık, ortaklık yapısı, büyük ortaklar ve yönetimi
  • Ürün ve hizmetler, marka stratejisi
  • Şirketin diğer yatırımları
  • Firma ile ilgili haber ve yorumlar

Sektör durumu için

  • Sektörde yer alan firmalar
  • Firmanın sektördeki payı
  • Diğer firmalar ile farkları ve diğer firmaların performansları

Pazar durumu için

  • Firmaya ait mali tablolar
  • Temettü dağıtımı, sermaye arttırımları
  • Hisse senetlerinin işlem hacmi ve ihraç miktarları
  • Yabancı yatırımcıların hedeflerinde olması ve ya olmaması

gibi bilgileri toplamak ve incelemek gerekir. Bu incelemeler firma analizi için ilk aşamayı oluşturur. İkinci aşama ise finansal tablo analizi ile gerçekleştirilir.

Finansal Tablo Analizi

Finansal tablo analizi firmaya ait bilanço ve gelir tablosu verileri incelenerek yapılan analiz yöntemidir. Genellikle 4 başlık altında incelenir.

  • Trend Analizi (Eğilim Yüzdesi)
  • Yatay Analiz (Karşılaştırmalı Tablolar)
  • Dikey Analiz (Yüzde Yöntemi)
  • Oran Analizi

Trend Analizi (Eğilim Yüzdesi)

Seçilen kalemlerin yıllara göre gelişimini gösterir. Birbirini izleyen dönemlere ait kalem verisindeki artış ve azalışların  yüzde  olarak gösterilmesidir. Bu analizi yaparken baz yılın mümkün oldukça geçmiş dönemi kapsamaması ve enflasyonun üzerindeki etkisini de hesaplamak önemlidir.

\[ Eğilim Yüzdesi =( \frac{Analiz Yılı Kalem Verisi}{Kalemin Baz Yıl Verisi}) x 100 \]

Bu analizde hesabın tamamını 100 ifade eder. Örneğin sonucumuz 120 çıktı diyelim. Hesabın tamamı 100 ve sonucumuz 120 olduğu için %20’lik bir artış meydana gelmiştir.

Örneğin kalem verimiz stoklar ve yıl verileri
2015 Stok Verisi = 16.000
2017 Stok Verisi = 18.000
2018 Stok Verisi = 20.000
olsun. Baz yılımızın ise 2015 olduğunu varsayalım.

2018 trend analizini, eğilim yüzdesini bulalım.

(20.000/16.000) x 100 = 125

Sonuca göre %25’lik bir artış olmuştur.

Yatay Analiz (Karşılaştırmalı Tablolar Analizi)

Yatay analiz ile firmanın dönemler arasındaki gerçekleştirdiği değişimin bulunmasıdır. Çıkan sonuç ile firma değerlendirilir. Trend analiz ile çok benzerdir. Aralarındaki fark yatay analiz de hesaptaki artış değeri alınırken, trend analizinde hesabın tümü alınmaktadır.

\[ Yatay Analiz =( \frac {Kalem Hesaptaki Artış Ve Ya Azalış}{Kalem baz yılı verisi}) x 100 \]

Yine aynı örnek üzerinden stoklar
2015 Stok Verisi = 16.000
2017 Stok Verisi = 18.000
2018 Stok Verisi = 20.000
olsun. Baz yılımızın ise 2015 olduğunu varsayalım.

2018 yılı stoklar yatay analizi ( (20.000-16.000) / 16.000 ) * 100 = 25, yatay analize göre stoklar %25 artmıştır.

Örnekler üzerinde görüldüğü gibi Trend Analizi ve Yatay Analiz aynı sonuçları verir.

Dikey Analiz (Yüzde Yöntemi)

Dikey analiz kalem hesabın yer aldığı ana hesap içerisinde ki oransal ağırlığını ifade eder. Bu analiz türünde geçmiş yıl verileri alınmaz. İlgili yılın verileri ile hesaplanır. Bulunan değerler firmalar arası karşılaştırılır. Aynı zamanda finansal yapıda meydana gelen değişikleri izlemek için faydalı bir finansal tablo analiz yöntemidir.

\[ Dikey Analiz = \frac {Kalem Hesap Verisi}{Ana Hesap Verisi} \]

Örneğin stokların oransal ağırlını bulalım.

Stoklar = 180.000
Toplam Aktif = 800.000 olsun. (Stoklar aktiflerde yer aldığı için toplam aktif alınmıştır.)

(180.000 / 800.000) x 100 = 22.5

Sonuca göre stokların dikey analizi (oransal ağırlığı) %22.5 çıkmaktadır.

Oran Analizi

Oran analizi firmanın finansal tablo kalemlerinin birbirleriyle oranlarının bulunmasıdır. Devir hızı oranları, kaldıraç oranları, karlılık oranları ve piyasa değeri oranları yöntemleri ile bulunur. Bulunan sonuçlar genel standartlarla, firmanın geçmiş verileriyle, diğer firmaların verileriyle karşılaştırılarak firma hakkında tahminler elde edilir.

  • Devir Hızı Oranları: Firma varlıklarının etkinliklerinin ne derecede olduğunu gösterir. Detaylı açıklama ve hesaplama için devir hızı oranları yazımızı inceleyebilirsiniz.
  • Kaldıraç Oranları: Özsermaye ve yabancı kaynakların firma ile ilişkisini gösteren oranlardır. Firma finansmanının nasıl elde edildiğini ve yönetildiğini inceler. Kaldıraç oranları yazımıza göz atınız.
  • Karlılık Oranları: Adından da anlaşılacağı üzere firmanın karlılığın oranlarla ifade edilmesidir. Karlılık oranları yazımızdan detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.
  • Piyasa Değeri Oranları: Firmaya ait hisse senetlerinin konumunu gösterir. Piyasa içerisindeki yeri önemlidir. Piyasa değeri oranları ile firma konumunu inceleyebilirsiniz.

 

Pamukkale Üniversitesi, Uluslararası Ticaret ve Finansman öğrencisi. Araştırmayı ve yazmayı sever. Bu blog üzerinden araştırdıklarını yazıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Insert math as
Block
Inline
Additional settings
Formula color
Text color
#333333
Type math using LaTeX
Preview
\({}\)
Nothing to preview
Insert