Basit, Bileşik Faiz Hesaplama ve Formülleri

Basit, Bileşik Faiz Hesaplama ve Formülleri

Faiz hesaplamaları konusunun en başında basit ve bileşik faiz hesaplama gelmektedir. Basit faiz; sabit bir anaparanın, faiz oranı ve vade verileri karşısında getirisini ve ya giderini hesaplamamızı sağlarken, bileşik faiz; değişken anaparanın, faiz oranı ve vade süresi karşısında getirisi ve ya giderini hesaplamamıza yardımcı olur. Bileşik faiz için her dönemde, bir önceki dönemin faiz getirisinin anaparaya eklenerek hesaplanması da diyebiliriz.

Hesaplama yöntemini anlamak ve formülleri kullanabilmek için kullanılan kısaltmaların açıklamalarına göz atmanızı öneririz.

Kullanılan Kısaltmalar

i = faiz oranı
n = dönem (süre)
BD = anapara, paranın bugünkü değeri (faizsiz ilk hali)
GD = paranın gelecek değer, (faizli hali)
I = faiz miktarı (hesaplanan faiz)

 

Basit Faiz Hesaplama

 

Basit faiz hesaplama; anaparanın sabit bırakılarak, belirlenmiş vade süresi içerisinde faiz oranı ile doğru orantılı olarak faiz getirisi ve ya gideri hesaplamamızı sağlar. Hesaplama içerisinde her dönemde anapara sabit kalır. Önceki dönemlerde çıkan faiz getirisi anaparaya eklenmez. Günümüzde bankaların sunduğu mevduat hesapları ve avans hesaplar basit faiz formülü ile hesaplanabilir.

 

Basit Faiz Formülü

 

GD = BD × i × n

ve ya

Anapara × Faiz Oranı × Vade

  • × işareti çarpma işlemini ifade etmektedir.

 

Basit Faiz Nasıl Hesaplanır?

 

Basit faiz üzerinden 8.500TL miktar %15 faiz oranıyla 3 yıllığına B bankasına yatırılıyor. 3 yıl sonra faiz getirisi ne olacaktır.

I = 8500 x 0.15 x 3
I = 3825

3.825TL faiz getirisi sağlanıyor.

Basit faiz hesaplamalarında vade ve faiz oranının vade eşiği önemlidir. Örneğin 6.000TL miktar için yıllık %10 üzerinden yılda 2 kez faiz ödemesi gerçekleştirildiğini ve paranın 2 yıl bankada durduğunu varsayalım. Böyle bir durumda yılda %10 ise 6 ay da %5 faiz alınır. Ek olarak yılda 2 kez alındığı için 2 yıl x 2 yapılarak dönem 4 olarak ele alınır.

I = 6.000 x 0.05 x 4  = 1200 faiz miktarı alınır.

Bu duruma göre n yıla göre çarpılır ve faiz oranı yıla göre bölünür. Yıllık %20 üzerinden 4 kez faiz alındığı ve paranın 4 yıl bankada durduğunu düşünürsek
i = 0.20/4
n = 4×4
olur. Aynı durum bileşik faiz için de geçerlidir.

 

Bileşik Faiz Hesaplama

 

Bileşik faiz hesaplama; önceki getirilerin anaparaya eklenerek tekrar hesaplanmasını sağlar. Yinelenen dönemleri içeren faiz hesaplamalarında kullanılır. Diğer bir deyişle faiz getirisinin sonraki dönemlerde getireceği faizi de bulmamızı sağlar.

 

Bileşik Faiz Formülü

 

GD = BD (1 + i)^n

ve ya

Anapara × (1 + i)^n

  • ^n işareti vade süresinin üs olarak alınmasını belirtmektedir.

 

Bileşik Faiz Nasıl Hesaplanır?

 

1500TL miktarı bileşik faiz üzerinden %10 faiz oranı ile 2 yıllığına bankaya yatırıyoruz. 3 yıl sonra paramız ve alınan faiz miktarı ne kadar olur?

1500 x (1 + 0.10)^2
1500 x (1.10)^2 = 1.815TL. Bu miktar aldığımız faiz ile birlikte anaparamızı ifade eder. Alınan faiz miktarı, anapara sonuçtan çıkartılarak bulunabilir. 1.815 – 1500 = 315 faiz miktarı almış bulunmaktayız.

Yine aynı basit faizde olduğu gibi dönem süresine dikkat etmek gerekir. Faiz oranı dönemde kaç kez alındığına bölünür ve dönem süresi tekrar dönemde kaç kez alındığı ile çarpılır.

Örneğin 1000TL için yıllık %15 faiz oranı üzerinden 4 ayda bir faiz alındığı ve paranın bankada 2 yıl durduğu varsayılırsa,

i= 0.15/3 = 0.05 (4 ayda bir alındığı için 12/4 = 3, yılda 3 kez alınmaktadır.)
n = 2 x 3 = 6 (1 yılda 3 kez alındığı için)
olarak hesaplanır.
Sonuç = 1000 (1+.0.05)^6 = 1340,095 olur.

Faiz hesaplamalarında half (yarım dönem) ve quarter (çeyrek dönem) ile sıklıkla karşılaşabilirsiniz. Böyle durumlarda

Yarımda dönemde faiz oranı 2’ye bölünür, dönem(yıl) 2 ile çarpılır
Çeyrek dönemde faiz oranı 4’e bölünür ve dönem(yıl) 4 ile çarpılır.

Önemli NOT: 30 Eylül 2020 tarihi itibariyle bankada yer alan vadeli mevduat hesaplarından vade süresi

  • 1 ile 6 arasında ise, %5 stopaj vergisi
  • 6 ile 12 ay arasında ise %3 stopaj vergisi
  • 12 ayı aşan vade sürelerinden ise stopaj vergisi alınmamaktadır.

Önceki yıllarda tüm vadeli mevduat hesaplarından %15 stopaj vergisi alınmıştır.

 

Basit ve Bileşik Faiz Excel Tablosu

 

Hazırlamış olduğumuz dosya ile excel üzerinden basit ve bileşik faiz hesaplaması yapabilirsiniz.

Dosya içerisinde yer alan

Anapara = Ana para miktarınız
Faiz Oranı = Faiz oranınız. Örneğin %10 ise 0,10 şeklinde giriniz.
Dönem Süresi = 1 = 12 ay olarak ayarlanmıştır. Örneğin yılda 3 kez faiz ödemesi alıyorsanız 3 olarak giriniz.

Basit ve Bileşik Faiz Excel Dosyası

Saim Pehlivan

Pamukkale Üniversitesi, Uluslararası Ticaret ve Finansman öğrencisi. Araştırmayı ve yazmayı sever. Bu blog üzerinden araştırdıklarını yazıyor.

İlgili Yazılar

Cari Oran Nedir? Nasıl Hesaplanır ve Formülü?

Cari Oran Nedir? Nasıl Hesaplanır ve Formülü?

Ölçek Ekonomisi ve Dışsal Ölçek Ekonomisi Nedir?

Ölçek Ekonomisi ve Dışsal Ölçek Ekonomisi Nedir?

Etkin Piyasalar Nedir?

Etkin Piyasalar Nedir?

Betimsel, Pozitif ve Normatif Ekonomi Nedir?

Betimsel, Pozitif ve Normatif Ekonomi Nedir?

Yorum Yok

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir