Dış Ticarette Teslim Şekilleri
Ticaret

Dış Ticarette Teslim Şekilleri

Incoterms

Dış ticarette teslim şekilleri Uluslararası Ticaret Odası (ICC – International Chamber of Commerce) tarafından Incoterms ile belirlenmiştir. Incoterms ürün ve malların taşınmasında ki sorumlulukların ve maliyetlerin, alıcı ve satıcı arasında pay edilmesini sağlayan maddelerdir. Belirsizliklerin, ülkeden ülkeye değişen uygulamaların önüne geçmek amacıyla oluşturulmuştur.

Incoterms ilk olarak 1936 yılında çıkmıştır. Zamanla geliştirilerek farklı versiyonları çıkarılmıştır. Ticaret yapan alıcı ve satıcı istediği versiyonu kullanma hakkında sahiptir. Yalnız sözleşme ve belgelerde kullanmak istedikleri versiyonu belirtmeleri gerekmektedir.

Günümüzde en güncel ve sıkça kullanılan Incoterms, son versiyon olan Incoterms 2010 versiyonudur.

  • Dış ticarette teslim şekilleri İngilizce kelimelerinin kısaltmalarıyla ifade edilmektedir.
  • Yukarıdan aşağıya doğru gidildikçe satıcının yükümlülükleri artmaktadır.

Teslim Şekilleri

1. EXW – Ex Works (İşyerinde Teslim)

Satıcı, alıcı tarafından satın alınmış olan malları kendi mülkü, fabrikası, deposu vb. belirlenen bölgede teslim eder. Malların araca yüklenmesi, ihracat gümrük işlemleri alıcıya aittir. Bu teslim şeklinde satıcının sorumluluğu ve maliyetleri minimum düzeydedir. Satıcının en büyük sorumluluğu malları zamanında teslim etmektir. Satıcıya ait olan sorumluluk alıcı malları kendi aracına yüklemeye başladığı anda biter. Anlaşmaya bağlı olarak satıcı araca yükleme sorumluluğunu alabilir yalnız yükleme sırasında oluşabilecek risk, hasar vb. sorumluluklar alıcıya ait olur.

2. FCA – Free Carrier (Taşıma Aracına Teslim)

FCA taşıma şeklinde satıcı malları ihracat gümrük işlemleri yapılmış olarak alıcının taşıma aracına teslim eder. Burada bölge anlaşmaya bağlı olarak belirlenir. Belirlenen bölge malların yüklenebileceği ve boşaltılabileceği uygun bir bölge olmalıdır. Anlaşmaya bağlı olarak alıcı malları satıcının kendi mülkü, deposu vb. yerinde teslim alabilir. Böyle bir durumda satıcı malları yükleme işleminden sorumlu olur. Eğer alıcı, satıcının kendi mülkü dışında belirlenen bölgede teslim almak isterse malların boşaltımı ve aracına yüklenmesinden kendi sorumlu olacaktır.

Sorumluluklar

Satıcı

  • İhracat gümrük işlemleri
  • Malların alıcıya teslim edilebilmesi için gerekli olan kontrollere ilişkin masraflar

3. FAS – Free Alongside Ship (Gemi Doğrultusunda Teslim)

Bu teslim şekli deniz ve karasuyu taşımacılığında kullanılır. Satıcı malları limanda gemi doğrultusunda yer alan mavnaya ve ya rıhtıma yerleştirmelidir. Yerleştirme işleminden sonra satıcının sorumluluğu biter. Boşaltma ve liman/mavna masrafları alıcıya aittir.

Sorumluluklar

Satıcı

  • İhracat gümrük işlemleri
  • Malların alıcıya teslim edilebilmesi için gerekli olan kontrollere ilişkin masraflar
  • Mallar mavna ve ya rıhtıma yerleştirilene kadar oluşabilecek masraflar

4. FOB – Free On Board (Güvertede Teslim)

Bu teslim şeklide aynı FAS gibi deniz ve karasuyu taşımacılığında kullanılır. Farklı olarak satıcı malları gemiye yerleştirme aşamasına kadar sorumludur. Mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra satıcının sorumluluğu biter.

Sorumluluklar

Satıcı

  • İhracat gümrük işlemleri
  • Malların alıcıya teslim edilebilmesi için gerekli olan kontrollere ilişkin masraflar
  • Mallar gemiye yerleştirilene kadar oluşabilecek liman vb. masraflar

5. CFR – Cost And Freight (Mal Bedeli ve Navlun)

Satıcı malları varış limanında teslim eder. Varış limanına kadar olan navlun ve masraflar satıcıya aittir. Mallar varış limanında teslim edilecek olan gemi küpeştesini geçtikten sonra satıcının sorumlulukları biter. Varış limanında malların boşaltımı ve liman masrafları alıcıya aittir.

Sorumluluklar

Satıcı

  • İhracat gümrük işlemleri
  • Malların alıcıya teslim edilebilmesi için gerekli olan kontrollere ilişkin masraflar
  • Varış limanına kadar oluşan navlun
  • Mallar alıcının gemisine yerleştirilene dek oluşabilecek masraflar

6. CIF – Cost, Insurance And Freight (Mal Bedeli, Sigorta ve Navlun)

CFR teslim şeklindeki tüm yükümlülükler geçerlidir. Ek olarak satıcı taşıma sırasında malların hasar, kayıp vb. risklerine karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Sigorta masrafları satıcıya aittir.

Sorumluluklar

Satıcı

  • İhracat gümrük işlemleri
  • Malların alıcıya teslim edilebilmesi için gerekli olan kontrollere ilişkin masraflar
  • Varış limanına kadar oluşan navlun
  • Varış limanına kadar hasar, kayıp vb. risklere karşı sigorta
  • Mallar alıcının gemisine yerleştirilene dek oluşabilecek masraflar

7. CPT – Carriage Paid To… (Navlun Ücreti Ödenmiş Teslim)

Satıcı malları ilk taşıyıcıya aktarma aşamasına kadar sorumludur. Navlun ücreti satıcıya aittir. Satıcı malları ilk taşıyıcıya teslim ettikten sonra navlun hasar, kayıp vb. riskler alıcıya geçer. Bu teslim şekli genellikle çok araçlı taşımalarda sıklıkla kullanılır.

Sorumluluklar

Satıcı

  • İhracat gümrük işlemleri
  • Malların alıcıya teslim edilebilmesi için gerekli olan kontrollere ilişkin masraflar
  • Varış limanına kadar olan navlun

8. CIP – Cost And Insurance Paid To… (Mal Bedeli, Taşıma ve Sigorta Bedeli Ödenmiş Teslim)

CPT teslim şeklinde yer alan tüm yükümlülükler geçerlidir. Ek olarak satıcı taşınma sırasında oluşabilecek hasar, kayıp vb. riskler için sigorta yaptırmalıdır.

Sorumluluklar

Satıcı

  • İhracat gümrük işlemleri
  • Malların alıcıya teslim edilebilmesi için gerekli olan kontrollere ilişkin masraflar
  • Varış limanına kadar olan navlun
  • Taşınma sırasında oluşabilecek hasar, kayıp vb. durumlar için sigorta masrafları

9. DAT – Delivered At Terminal

Satıcı malları belirlenen terminal bölgesine kadar taşır. Boşaltımını gerçekleştirerek alıcıya malı teslim eder. Terminale malları teslim ettikten sonra sorumluluğu biter. Gümrük vergileri, harçları, resim vb. giderler alıcıya aittir.

Satıcı

  • Belirtilen noktada malların boşaltımı
  • Terminal bölgesine kadar mallarda oluşabilecek hasar vb. durumlar

10. DAP – Delivered At Place (Belirtilen Noktada ve ya Sınırda Teslim)

Satıcı malların gümrük çıkış işlemlerini gerçekleştirir. Gümrük sınırından önceki belirli bir noktada teslime hazır getirilmesiyle birlikte satıcının sorumlulukları biter. Malların boşaltımı alıcıya aittir. İthalat işlemleri alıcıya aittir. İthalat için gümrüklenme aşamasında oluşabilecek hasar ve masraflar alıcıya aittir. Alıcı ithalat aşamasında oluşabilecek hasar ve riskleri satıcının almasını isterse dış ticarette teslim şekilleri içerisinde DDP teslim şeklini seçebilir.

Sorumluluklar

Satıcı

  • İhracat için gümrük formaliteleri masrafları
  • İhracat işlemleri üzerinden alınan vergi vb. diğer ödemeler
  • Gerekli ise başka ülkelerden geçiş yapabilmesi durumunda oluşabilecek masraflar

11. DDP – Delivered Duty Paid (Gümrük Resmi Ödenmiş Teslim)

DAP sisteminden farklı olarak ithalat işlemleri de satıcıya aittir. Dış ticarette teslim şekilleri içerisinde satıcının en yüksek sorumluluk aldığı teslim şeklidir. Alıcı kendi ülkesinden mal alıyormuş gibi bir durumdadır. Belirlenen noktaya kadar oluşabilecek hasar vb. durumlar satıcıya aittir.

Sorumluluklar

Satıcı

  • İhracat için gümrük formaliteleri masrafları
  • İhracat işlemleri üzerinden alınan vergi vb. diğer ödemeler
  • Gerekli ise başka ülkelerden geçiş yapabilmesi durumunda oluşabilecek masraflar
  • İthalat için gerekli gümrük formaliteleri
  • İthalat işlemleri üzerinden alınan vergi vb. diğer ödemeler
  • Diğer ülkede mallar alıcıya teslim edilene kadar oluşabilecek hasar, kayıp vb. riskler

 

DAF, DES, DEQ, DDU dış ticarette teslim şekilleri 2011 yılında Incoterms 2010 ile yürürlükten kaldırılmıştır.

 

Saim Pehlivan
Pamukkale Üniversitesi, Uluslararası Ticaret ve Finansman öğrencisi. Araştırmayı ve yazmayı sever. Bu blog üzerinden araştırdıklarını yazıyor.
http://www.spfinans.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir